De Fragilitate

— Schoolliederen en hymnes uit het middeleeuwse Finland (2006)

Zefiro Torna – Antwerps Kathedraalkoor

In 1582 publiceert Jaakko Finno, directeur van de kathedraalschool van Turku, samen met Petri, een Fins student aan de universiteit van Rostock, een bijzondere collectie Latijnse liederen voor de Schola Aboensi (Lat. Voor Turku).

Het boek, Piae Cantiones ecclesiasticae et scholasticae veterum episcoporum bevat muziek van een uiteenlopende chronologische en geografische achtergrond. Stilistisch gezien is de inhoud duidelijk ouder dan de publicatiedatum suggereert: sommige composities dateren zelfs van rond het jaar 1000. Het hoofdaandeel van de composities behoort echter tot de 15e-eeuwse Germaans-Boheemse cantio-traditie. Er zijn bovendien links met Franse, Spaanse en Italiaanse bronnen en Vlaamse meesters als Jacob Obrecht, wat waarschijnlijk verklaard kan worden door de continue aanwezigheid van Finse studenten aan de katholieke universiteiten van heel Europa. De religieuze liederen - voor het grootste deel kerstliederen – zijn gegroepeerd volgens het kerkelijk jaar: Kerstmis, Pasen, Pinksteren. De overige liederen gaan over de vergankelijkheid van het aardse leven, la condition humaine, het leven van schoolkinderen, Bijbelse onderwerpen en het ontwaken van de natuur in de lente.

Slechts weinig muziekcollecties uit de 16e eeuw zijn zo stevig verankerd in het hedendaagse muzikale leven als de Piae Cantiones in Finland. Sinds de bloei van de nationale romantiek in de vroege 20ste eeuw zijn ze niet meer weg te denken uit het Finse.koor- en kerkrepertoire. Ook in de religieuze volksmuziek van Finland vinden we varianten van de cantiones, en verschillende componisten hebben de liederen bewerkt, zoals Jean Sibelius in zijn 'Carminalia'.

Zefiro Torna vertolkt de Piae Cantiones met een 15e-eeuws instrumentarium, een sopraan en knapenkoor. Het gebruik van het Finse hakkebord of kantele legt een link tussen de academische muziek en de volkstraditie.

“Deze verzameling is uniek: het gaat om de enige bron met Finse oude muziek, waarbij de traditionele polyfonie ook nog eens een stevige volkse injectie krijgt. (...) De muzikanten presteren op hoog niveau, opbouw en repertoirekeuze zijn hoogst origineel.” De Standaard, 18.12.2007

Herneming 2018

In april 2018 herneemt Zefiro Torna deze productie voor een reeks masterclasses gevolgd door een concert tijdens Musica Antica in casa Cozzi in Treviso (IT), ondersteund door de Benetton Foundation.

Annelies Van Gramberen sopraan
Jowan Merckx fluit, doedelzak
Liam Fennelly vedel, viola da gamba
Frank Van Eycken percussie
Timo Väänänen kantele
Jurgen De bruyn luit, artistieke leiding

Antwerps Kathedraalkoor o.l.v Sebastiaan Van Steenberge